અલંકાર

અલંકાર ગુજરાતી વ્યાકરણ

શબ્દાલંકાર અને અર્થાલંકારની સર્વગ્રાહી માર્ગદર્શિકા

BA

નિર્માતા Bhatt Alpesh

અલંકાર તફાવત ચાર્ટ: સરળ સરખામણી

પરીક્ષામાં વારંવાર ગૂંચવણ ઊભી કરતા અલંકારો વચ્ચેનો સ્પષ્ટ ભેદ

મુખ્ય અર્થાલંકારો (મુખ અને ચંદ્રનું ઉદાહરણ):

૧. ઉપમા અલંકાર સરખામણી

"દમયંતીનું મુખ ચંદ્ર જેવું સુંદર છે."

ઉપમેયને ઉપમાન સાથે સરખાવવામાં આવે છે. (જેવું, સમાન, સરખું, પેઠે)

૨. રૂપક અલંકાર એકરૂપતા

"દમયંતીનું મુખ તો ચંદ્ર જ છે."

ઉપમેય અને ઉપમાન વચ્ચેનો ભેદ ભૂંસી બંનેને સાક્ષાત એક જ માની લેવાય છે.

૩. ઉત્પ્રેક્ષા અલંકાર સંભાવના

"દમયંતીનું મુખ જાણે પૂનમનો ચંદ્ર!"

ઉપમેય ઉપમાન હોય તેવી સંભાવના કે કલ્પના કરવામાં આવે છે. (જાણે, રખે, શકે)

યમક (શબ્દાનુપ્રાસ) વિરુદ્ધ શ્લેષ:

યમક (શબ્દાનુપ્રાસ)

"જવાની તો આખરે જવાની છે."

એક જ શબ્દ બે વખત આવે અને બંને જગ્યાએ તેનો અર્થ અલગ થતો હોય.

શ્લેષ અલંકાર

"ચોમાસું આવતાં સૃષ્ટિ નવું જીવન પામે છે."

શબ્દ એક જ વખત વપરાયો હોય છતાં તેના એકથી વધુ અર્થ (જીવન = જિંદગી / પાણી) નીકળતા હોય.

સ્વ-મૂલ્યાંકન ક્વિઝ

પંક્તિ પરથી અલંકાર ઓળખો

નીચે આપેલ પંક્તિ ધ્યાનથી વાંચો, અલંકાર વિચારો અને પછી જવાબ તપાસો.

--

અલંકાર: --

--

અલંકાર યાદી:

--

--

--

કોઈપણ પંક્તિ પર ક્લિક કરો જેથી તેની ઓળખ, ઉપમેય, ઉપમાન અને સ્પષ્ટતા જોવા મળશે.

કોઈ મેળ મળ્યો નથી

ગુજરાતી વ્યાકરણ - અલંકાર અધ્યયન પોર્ટલ

નિર્માતા: Bhatt Alpesh